وقتی بدن در بحران است، پوست اولین خط دفاعی است که آسیب می‌بیند

زخم در بیماران بحرانی (Critical Care Patients) یکی از جدی‌ترین چالش‌های بخش مراقبت ویژه است. این بیماران به‌دلیل وضعیت ناپایدار، محدودیت حرکتی و مشکلات فیزیولوژیک، بیش از هر فرد دیگری در معرض زخم فشاری، زخم ناشی از رطوبت، آسیب بافتی عمیق و زخم‌های ناشی از تجهیزات پزشکی قرار دارند.
در این بخش، به‌صورت دقیق و قابل‌فهم بررسی می‌کنیم چرا پوست بیماران بحرانی به این سرعت دچار آسیب می‌شود. 🛏️💔

🧠 ۱) کاهش سطح هوشیاری — از دست رفتن توانایی حفاظت از پوست

بیماران بحرانی ممکن است دچار کاهش سطح هوشیاری، سدیشن عمیق، بیهوشی یا لوله‌گذاری باشند.
این یعنی:

• بیمار درد را حس نمی‌کند

حتی اگر روی استخوان فشار زیادی وارد شود، بیمار نمی‌تواند تغییر وضعیت بدهد یا اعتراض کند.

• بیمار تکان نمی‌خورد

فشار مداوم روی نواحی استخوانی مثل پاشنه، ساکروم، شانه‌ها و پس‌سری، جریان خون را قطع می‌کند و به‌سرعت باعث نکروز می‌شود.

• رفلکس‌های محافظتی از بین می‌روند

در افراد هوشیار، بدن به‌طور ناخودآگاه هر چند دقیقه جابه‌جا می‌شود. این مکانیسم در بیماران بحرانی وجود ندارد.

🧍‍♂️ ۲) عدم تحرک — فشار ممتد، زخم قطعی

بی‌حرکتی طولانی‌مدت مهم‌ترین عامل زخم در ICU است.

چرا عدم تحرک خطرناک است؟

• فشار مداوم روی پوست → کاهش خون‌رسانی → مرگ سلولی
  
  

• آسیب بافتی از داخل شروع می‌شود (زخم عمیق با ظاهر سالم)
  
  

• بیمار نمی‌تواند خود را reposition کند
  
  

• حتی ۲ ساعت فشار مداوم کافی است تا آسیب جدی ایجاد شود
  
  

نواحی در معرض خطر:

• پاشنه
  
  

• ساکروم
  
  

• آرنج
  
  

• پس‌سری
  
  

• پشت شانه‌ها
  
  

• کناره زانو و قوزک
  
  

💧 ۳) ادم (ورم) — پوست کشیده، نازک و بسیار آسیب‌پذیر

بسیاری از بیماران بحرانی دچار ادم عمومی یا موضعی هستند؛ به‌ویژه در سپسیس، نارسایی قلبی، نارسایی کلیه یا شوک.

اثرات ادم بر پوست:

• پوست نازک و حساس می‌شود
  
  

• ریسک پارگی پوست با کوچک‌ترین اصطکاک بالا می‌رود
  
  

• خون‌رسانی کاهش می‌یابد
  
  

• بافت زیر فشار بسیار سریع‌تر نکروز می‌شود
  
  

ادم یعنی پوستی کشیده، ضعیف و کم‌مقاومت.

💉 ۴) داروهای وازوپرسور — خون‌رسانی کمتر، زخم بیشتر

داروهایی مثل نورآدرنالین، وازوپرسین، اپی‌نفرین و دوپامین برای حفظ فشار خون حیاتی‌اند، اما یک اثر جانبی بسیار مهم دارند:

🔻 کاهش خون‌رسانی به پوست و بافت

وقتی جریان خون به اندام‌ها محدود می‌شود، پوست اولین بخشی است که قربانی می‌شود.

نتیجه:

• آسیب بافتی عمیق
  
  

• نکروز انگشتان، پاشنه یا لبه گوش
  
  

• زخم‌های سیاه و دردناک حتی بدون فشار خارجی
  
  

این پوست‌ها فوق‌العاده آسیب‌پذیرند و نیاز به مراقبت دقیق دارند.

💦 ۵) تعریق، رطوبت و بی‌اختیاری — دشمن خاموش پوست

بسیاری از بیماران بحرانی به‌دلیل تب، شوک، داروها یا پوشش کامل بدن دچار تعریق زیاد می‌شوند.
برخی نیز به‌دلیل کاهش کنترل مثانه یا روده بی‌اختیار هستند.

چرا رطوبت خطر بزرگی است؟

• پوست در محیط مرطوب سریع‌تر نرم می‌شود (Maceration)
  
  

• زخم ناشی از رطوبت به‌سرعت به زخم فشاری تبدیل می‌شود
  
  

• تماس با ادرار یا مدفوع → pH پوست تغییر می‌کند → آسیب شیمیایی
  
  

• پوست خیس با کوچک‌ترین اصطکاک پاره می‌شود
  
  

رطوبت = زخم‌های گسترده، دردناک و عفونی.

❤️‍🩹 ۶) وضعیت همودینامیک ناپایدار — پوست آخرین جایی است که خون می‌رسد

در بیماران شوکی یا ناپایدار، اولویت بدن قلب، مغز و اندام‌های حیاتی است.
پوست، بافت زیرپوست و اندام‌های انتهایی در آخرین رده قرار می‌گیرند.

نتیجه؟
زخم‌هایی که به‌سرعت عمیق می‌شوند و دیرتر از همه خوب می‌شوند.

🛏️ ۷) تجهیزات پزشکی — لوله‌ها و ماسک‌ها هم زخم ایجاد می‌کنند

در ICU فقط فشار تخت نیست که زخم می‌سازد.

تجهیزات خطرناک:

• ماسک NIV
  
  

• لوله تراشه
  
  

• تیوب معده (NGT)
  
  

• پالس‌اکسی‌متر
  
  

• گچ گرفتن اندام
  
  

• بانداژهای محکم
  
  

• آتل و فیکساتور
  
  

• چسب‌های پزشکی قوی
  
  

این وسایل روی پوست حساس بیمار بحرانی فشار، اصطکاک یا رطوبت ایجاد می‌کنند.

🌱 جمع‌بندی

بیماران بحرانی یکی از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها در برابر زخم هستند. کاهش هوشیاری، عدم تحرک، ادم، داروهای وازوپرسور، رطوبت، و وضعیت ناپایدار همودینامیک همگی دست‌به‌دست هم می‌دهند تا پوست در معرض خطر جدی قرار بگیرد.
درک این عوامل کمک می‌کند مراقبت هدفمندتر، دقیق‌تر و مؤثرتری برای پیشگیری از زخم انجام شود. ❤️‍🩹

پایش مداوم پوست؛ اولین و مهم‌ترین قدم برای پیشگیری از زخم

در بیماران بخش مراقبت ویژه (ICU)، وضعیت پوست می‌تواند ظرف چند ساعت تغییر کند.
به‌دلیل بی‌حرکتی، داروهای وازوپرسور، رطوبت، و ناپایداری همودینامیک، هر ۲ تا ۴ ساعت باید ارزیابی دقیق و سیستماتیک پوست انجام شود.
یک معاینه‌ی سریع اما استاندارد می‌تواند از زخم‌های عمیق و آسیب‌های غیرقابل برگشت جلوگیری کند. 🛏️❤️‍🩹

🧭 ۱) اصول ارزیابی پوست در ICU — سریع، سیستماتیک و دقیق

ارزیابی پوست در بیماران بحرانی فقط نگاه کردن سطحی نیست. یک ارزیابی مؤثر باید این ویژگی‌ها را داشته باشد:

✔️ سریع باشد

چون بیماران متعدد هستند و زمان کم است.

✔️ نظم‌مند باشد

باید از سر تا پا و همیشه با یک ترتیب ثابت انجام شود.

✔️ مستندسازی دقیق داشته باشد

کوچک‌ترین تغییر باید ثبت و گزارش شود.

✔️ به چهار عنصر کلیدی توجه کند:

• رنگ: قرمزی، کبودی، تیره شدن پوست
  
  

• حساسیت: درد، احساس سفتی
  
  

• یکپارچگی پوست: خراش، تاول، ترک، پارگی
  
  

• رطوبت: عرق، ادرار، ترشحات
  
  

🕓 ۲) چرا هر ۲ تا ۴ ساعت؟

بیماران بحرانی تغییرات بسیار سریعی در پوست دارند.
دلایل اصلی پایش مکرر:

• زخم فشاری می‌تواند در کمتر از ۲ ساعت ایجاد شود
  
  

• داروهای وازوپرسور خون‌رسانی را لحظه‌به‌لحظه تغییر می‌دهند
  
  

• تعریق و بی‌اختیاری پوست را به‌سرعت تخریب می‌کند
  
  

• تجهیزات پزشکی مثل ماسک، لوله و چسب می‌توانند هر ساعتی آسیب ایجاد کنند
  
  

بنابراین ارزیابی هر ۲–۴ ساعت یک استاندارد بین‌المللی است.

📍 ۳) چه نواحی بیشترین خطر را دارند؟

ناحیه‌های پرخطر همان نقاطی هستند که استخوان به پوست نزدیک است یا تجهیزات روی آن فشار ایجاد می‌کنند.

🦴 نواحی فشاری کلاسیک:

• پاشنه‌ها (یکی از شایع‌ترین نواحی زخم ICU)
  
  

• ساکروم (بالای خط باسن)
  
  

• پس‌سری (بسته به میزان سدیشن)
  
  

• شانه‌ها و اسکاپولا
  
  

• آرنج‌ها
  
  

• قوزک داخلی و خارجی
  
  

• کناره زانوها
  
  

• استخوان لگن / نواحی trochanter
  
  

🩺 نواحی مرتبط با تجهیزات پزشکی:

• ماسک NIV یا BiPAP → فشار روی بینی، گونه و پشت گوش
  
  

• تیوب تراشه → کشش روی لب‌ها و گوشه‌ی دهان
  
  

• NGT → سوراخ بینی
  
  

• پالس‌اکسی‌متر → انگشت
  
  

• چسب‌های قوی → پوست نازک و شکننده
  
  

• آتل‌ها و فیکساتورها → نواحی زیر لبه‌های سخت
  
  

💧 نواحی در معرض رطوبت:

• کشاله ران
  
  

• زیر شکم در بیماران چاق
  
  

• زیر سینه‌ها
  
  

• بین باسن (پرخطر برای MASD)
  
  

• نواحی در تماس با پانسمان‌های خیس
  
  

🔎 ۴) روش استاندارد ارزیابی ۲ تا ۴ ساعته

یک ارزیابی کامل پوست باید مراحل زیر را شامل شود:

✔️ ۱) نگاه کلی

بررسی تمام سطح بدن با نور کافی.

✔️ ۲) لمس ملایم

زیرا برخی زخم‌ها با لمس سفت یا دردناک می‌شوند قبل از اینکه ظاهرشان تغییر کند.

✔️ ۳) بررسی نقاط فشاری

حتماً شامل پاشنه‌ها، ساکروم و پس‌سری باشد.

✔️ ۴) بررسی نواحی زیر تجهیزات

ماسک، لوله‌ها، چسب‌ها، آتل‌ها.

✔️ ۵) چک کردن رطوبت

ادرار، عرق، ترشحات پانسمان، بستر نم‌دار.

✔️ ۶) ثبت دقیق مشاهدات

• رنگ
  
  

• اندازه
  
  

• شکل
  
  

• ترشحات
  
  

• شرایط پوست اطراف
  
  

✔️ ۷) گزارش فوری تغییرات

حتی یک قرمزی ثابت که با فشار سفید نمی‌شود باید فوراً گزارش و اقدامات پیشگیرانه شروع شود.

📌 ۵) علائم هشدار که نیاز به اقدام فوری دارند

اگر یکی از موارد زیر دیده شود، زخم یا آسیب بافتی احتمالا در حال شروع است:

• قرمزی ثابت که با فشار سفید نمی‌شود
  
  

• تغییر رنگ به بنفش یا آبی (علامت DTI)
  
  

• تاول
  
  

• رطوبت شدید یا maceration
  
  

• پوست سفت و گرم یا سرد
  
  

• درد شدید حتی در بیماران نسبتاً هوشیار
  
  

• جدا شدن پوست (Skin Tear)
  
  

این علائم باید بلافاصله ثبت و به پزشک یا تیم زخم گزارش شود.

🌱 جمع‌بندی

ارزیابی پوست در بیماران ICU یک مهارت حیاتی و یک اقدام پیشگیرانه‌ی اصلی است.
معاینه‌ی سریع و دقیق هر ۲–۴ ساعت، مخصوصاً در نواحی پرخطر، می‌تواند از ایجاد زخم‌های عمیق و پرهزینه جلوگیری کند و کیفیت مراقبت از بیماران بحرانی را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.
پوست در ICU تنها یک پوشش نیست؛ آینه‌ای از وضعیت همودینامیک و سلامت کلی بیمار است. 🛏️❤️‍🩹

چگونه با یک ارزیابی چند دقیقه‌ای، خطر زخم فشاری را در بیماران ICU تشخیص دهیم؟

بیماران ICU به‌دلیل بی‌حرکتی، داروها، ناپایداری همودینامیک و رطوبت بالا، در بالاترین سطح خطر زخم فشاری قرار دارند.
برای پیشگیری، پرستار نباید بر حدس یا تجربه تکیه کند؛ بلکه باید از ابزارهای استاندارد، معتبر و اثبات‌شده استفاده کند.
دو ابزار اصلی در دنیا برای پیش‌بینی خطر زخم عبارت‌اند از:

• اسکیل Braden
  
  

• اسکیل Norton
  
  

هر دو در چند دقیقه تکمیل می‌شوند و به تیم درمان کمک می‌کنند تا براساس امتیاز، برنامه‌ی مراقبتی صحیح و اختصاصی برای هر بیمار طراحی شود.

🟦 اسکیل Braden — دقیق‌ترین ابزار پیش‌بینی خطر زخم

Braden کامل‌ترین و پرکاربردترین اسکیل است.
این ابزار ۶ حیطه را بررسی می‌کند و هر حیطه بین ۱ تا ۴ امتیاز دارد (به‌جز اصطکاک که بین ۱ تا ۳ است).

در Braden:
امتیاز کمتر = خطر بیشتر

حیطه‌های شش‌گانه Braden

۱) حس و ادراک (Sensory Perception)

توان بیمار در احساس فشار و درد.
هر چه حس کمتر باشد، خطر بیشتر است.

۲) رطوبت (Moisture)

میزان تماس پوست با تعریق، ادرار، ترشحات.
رطوبت زیاد = پوست آسیب‌پذیر و نرم.

۳) فعالیت (Activity)

از راه رفتن تا کاملاً بی‌حرکتی.
بیمار تخت‌نشین امتیاز پایین‌تری می‌گیرد.

۴) تحرک (Mobility)

توانایی جابه‌جایی در تخت.
اگر بیمار حتی نمی‌تواند پهلو به پهلو شود، امتیاز کم می‌شود.

۵) تغذیه (Nutrition)

کیفیت دریافت پروتئین، کالری و مایعات.
تغذیهٔ ضعیف = ترمیم کند = خطر بیشتر.

۶) اصطکاک و برش (Friction & Shear)

خطر آسیب به‌علت کشیده شدن پوست روی تخت یا لغزش.

🧮 تفسیر امتیاز Braden (متنی و بدون جدول)

پس از جمع کردن نمرهٔ شش حیطه:

• امتیاز ۱۵ تا ۱۸ → خطر کم
  
  

• امتیاز ۱۳ تا ۱۴ → خطر متوسط
  
  

• امتیاز ۱۰ تا ۱۲ → خطر زیاد
  
  

• امتیاز ۹ یا کمتر → خطر بسیار زیاد
  
  

🧾 برنامهٔ مراقبتی بر اساس امتیاز Braden

🔹 بیمار با خطر کم (۱۵–۱۸)

• تغییر وضعیت هر ۲ تا ۳ ساعت
  
  

• بررسی پوست حداقل یک‌بار در شیفت
  
  

• لایه‌ی محافظ روی پاشنه‌ها
  
  

• مدیریت رطوبت (خشک نگه‌داشتن پوست)
  
  

🔹 بیمار با خطر متوسط (۱۳–۱۴)

• تغییر وضعیت هر ۲ ساعت
  
  

• استفاده از پدهای نرم زیر نقاط فشاری
  
  

• مراقبت فعال از رطوبت و تعریق
  
  

• استفاده از تشک کاهش‌دهندهٔ فشار
  
  

🔹 بیمار با خطر زیاد (۱۰–۱۲)

• تغییر وضعیت دقیق هر ۲ ساعت
  
  

• استفاده از پاشنه‌بند مخصوص
  
  

• محافظت از همه‌ی نواحی استخوانی
  
  

• ارزیابی پوست هر ۴ ساعت
  
  

• کنترل شدید رطوبت و بی‌اختیاری
  
  

🔹 بیمار با خطر بسیار زیاد (۹ یا کمتر)

• تغییر وضعیت هر ۱ تا ۲ ساعت
  
  

• استفاده از تشک‌های تخصصی ICU
  
  

• حفاظت کامل پاشنه‌ها با آتل
  
  

• بررسی پوست هر ۲ ساعت
  
  

• حذف کامل فشار و اصطکاک
  
  

• مراقبت ویژه از نواحی زیر لوله، ماسک و چسب پزشکی
  
  

🟧 اسکیل Norton — سریع، ساده و مناسب غربالگری

Norton پنج مؤلفه دارد و امتیاز هر کدام بین ۱ تا ۴ است.
در این اسکیل هم: امتیاز کمتر = خطر بیشتر

مؤلفه‌های Norton:

1. وضعیت جسمانی: از خوب تا بسیار بد
   
   

2. وضعیت ذهنی: هوشیار، گیج، خواب‌آلود یا کمایی
   
   

3. فعالیت: راه رفتن، نشسته، یا کاملاً بی‌تحرک
   
   

4. تحرک: میزان تغییر وضعیت در تخت
   
   

5. بی‌اختیاری: نبود، گهگاهی، یا کامل
   
   

🧮 تفسیر امتیاز Norton (بدون جدول)

• امتیاز ۱۶ تا ۲۰ → خطر کم
  
  

• امتیاز ۱۲ تا ۱۵ → خطر متوسط
  
  

• امتیاز ۱۱ یا کمتر → خطر بالا
  
  

🧾 برنامهٔ مراقبتی بر اساس امتیاز Norton

🔹 خطر کم

• ارزیابی پوست یک‌بار در هر شیفت
  
  

• مراقبت معمول از رطوبت
  
  

• استفاده از تشک استاندارد
  
  

🔹 خطر متوسط

• تغییر وضعیت هر ۲ ساعت
  
  

• پاشنه‌بند
  
  

• محافظت از نقاط فشاری
  
  

• خشک نگه‌داشتن پوست
  
  

🔹 خطر بالا

• تغییر وضعیت بسیار منظم
  
  

• تشک تخصصی ضد فشار
  
  

• بررسی پوست هر ۲ ساعت
  
  

• حذف فشار از همه جا (پاشنه، ساکروم، شانه‌ها)
  
  

• اقدامات فوری در اولین نشانه‌های قرمزی
  
  

🧠 Braden یا Norton؟ کدام بهتر است؟

• Braden به‌دلیل داشتن جزئیات بیشتر، در ICU انتخاب اول است.
  
  

• Norton برای غربالگری اولیه سریع و مفید است.
  
  

بسیاری از مراکز درمانی ابتدا Norton را انجام می‌دهند و سپس برای برنامهٔ مراقبتی دقیق، Braden را تکمیل می‌کنند.

🌱 جمع‌بندی

اسکیل‌های Braden و Norton دو ابزار اساسی برای پیشگیری از زخم در بیماران ICU هستند.
این ارزیابی‌ها ساده‌اند، اما می‌توانند به پرستار کمک کنند قبل از اینکه زخم ایجاد شود، برنامه‌ای دقیق و هدفمند برای بیمار تنظیم کند.
پیشگیری از زخم فشاری یعنی کاهش درد، کاهش هزینه، کاهش طول مدت بستری و افزایش کیفیت مراقبت. 🛏️❤️‍🩹

زخم بستر در ICU یک حادثه نیست؛ نتیجهٔ بی‌برنامگی است

در بیماران ICU، پوست در شرایط بسیار سختی قرار دارد: فشار مداوم، بی‌حرکتی، وازوپرسورها، رطوبت، ادم، اصطکاک و تجهیزات پزشکی.
اگر مراقبت بدون برنامه باشد، زخم بستر می‌تواند ظرف چند ساعت ایجاد شود.
اما با اجرای یک پروتکل اصولی، قابل‌پیشگیری‌ترین آسیب در بخش مراقبت ویژه همین زخم بستر است.

🔄 ۱) تغییر وضعیت منظم — مهم‌ترین و مؤثرترین اقدام

تغییر وضعیت نه یک کار اضافه، بلکه یک درمان حیاتی در ICU است.
هدف از تغییر وضعیت، انتقال فشار از روی نواحی استخوانی و بازگرداندن خون‌رسانی به بافت‌هاست.

زمان‌بندی استاندارد تغییر وضعیت:

• در بیماران با خطر کم: هر ۲ تا ۳ ساعت
  
  

• در بیماران با خطر متوسط: هر ۲ ساعت
  
  

• در بیماران پرخطر یا بسیار پرخطر (Braden ≤ ۱۲): هر ۱ تا ۲ ساعت بدون استثناء
  
  

چرا این بازه‌ها مهم‌اند؟

در بیماران بحرانی، فشار مداوم حتی در کمتر از ۲ ساعت می‌تواند خون‌رسانی را قطع و باعث نکروز شود.

🧭 ۲) استفاده از وضعیت‌های ایمن و استاندارد

تغییر وضعیت فقط پهلو به پهلو نیست. در ICU باید از پوزیشن‌هایی استفاده شود که:

• فشار را از استخوان‌ها دور کند
  
  

• با لوله‌گذاری، ونتیلاتور و مانیتورینگ سازگار باشد
  
  

• ریسک لغزش، برش و فشار را کاهش دهد
  
  

مهم‌ترین وضعیت‌های ایمن:

✔️ وضعیت نیمه‌نشسته (Semi-Fowler ۳۰ درجه)

• برای بیمار ونتیلاتوری بسیار مهم است
  
  

• فشار روی ساکروم کمتر از ۴۵ درجه است
  
  

• خطر آسپیراسیون کاهش می‌یابد
  
  

• حد مطلوب ICU: ۳۰ درجه مگر خلاف آن تجویز شود
  
  

✔️ وضعیت پهلوی ۳۰ درجه (۳۰° Lateral Tilt)

• ستون فقرات شبیه تنهٔ درخت است و نباید بیش از ۳۰ درجه چرخانده شود
  
  

• این پوزیشن فشار را از ساکروم و trochanter کم می‌کند
  
  

• پوزیشن «ایمن و استاندارد» برای پیشگیری از زخم
  
  

✔️ وضعیت پرون (Prone Position)

• مخصوص ARDS و بیماران ونتیلاتوری
  
  

• فشار از روی ساکروم کاملاً برداشته می‌شود
  
  

• نیازمند محافظت ویژه از پیشانی، گونه، زانوها و قفسه سینه است
  
  

✔️ وضعیت کاملاً رو به پشت (Supine)

• فقط برای مدت‌های کوتاه قابل استفاده
  
  

• فشار روی پس‌سری و ساکروم بسیار زیاد است
  
  

• باید با پد نرم و محافظ همراه باشد
  
  

🌬 ۳) وضعیت‌های ایمن برای لوله‌گذاری و تهویه مکانیکی

در ICU باید مراقب بود پوزیشن‌های درمانی به پوست آسیب نزنند.

اصول حیاتی هنگام لوله‌گذاری (Intubation):

• سر بیمار در حالت sniffing position باشد
  
  

• زخمی یا فشاری روی پس‌سری ایجاد نشود
  
  

• پس‌سری روی پد نرم قرار گیرد
  
  

• گردن بدون چرخش شدید باشد (کاهش فشار روی گوشه‌ها)
  
  

اصول هنگام تهویه مکانیکی:

• حفظ زاویه ۳۰ درجه برای کاهش آسپیراسیون
  
  

• مراقبت از فشار ماسک NIV روی بینی و گونه‌ها
  
  

• استفاده از محافظ‌های فومی زیر لولهٔ تراشه
  
  

• جابه‌جایی منظم پالس‌اکسی‌متر
  
  

• مراقبت از نواحی زیر چسب‌های محکم
  
  

🦵 ۴) حفاظت از نواحی پرفشار — پاشنه، ساکروم و پس‌سری

پاشنه‌ها و ساکروم شایع‌ترین نقاط زخم ICU هستند.
برای کاهش خطر:

✔️ پاشنه‌ها

• هرگز نباید مستقیم روی تخت قرار بگیرند
  
  

• استفاده از پاشنه‌بند، بالشتک یا آتل
  
  

• آویزان بودن پاشنه (Heel Suspension) بهترین حالت است
  
  

✔️ ساکروم

• استفاده از پد سیلیکونی
  
  

• تغییر وضعیت مداوم
  
  

• مدیریت رطوبت زیر بیمار
  
  

• جلوگیری از لغزش بیمار روی تخت (shear)
  
  

✔️ پس‌سری

• استفاده از بالشتک نرم
  
  

• جابه‌جایی منظم سر
  
  

• توجه ویژه در بیماران سدیت‌شده یا بیهوش
  
  

💧 ۵) کنترل رطوبت — تعریق و بی‌اختیاری دشمن پوست

رطوبت پوست را نرم، حساس و مستعد پاره‌شدن می‌کند.

اصول مدیریت رطوبت:

• تعویض سریع ملحفه خیس
  
  

• استفاده از کرم‌های محافظ پوست (Barrier cream)
  
  

• تمیز کردن ملایم در بی‌اختیاری
  
  

• پرهیز از کشیدن پوست
  
  

• خشک‌کردن دقیق بین باسن و کشاله‌ران
  
  

🌡 ۶) استفاده از تشک‌های تخصصی ICU

تشک‌های ضد فشار معمولی کافی نیستند.
در بیماران بحرانی باید از:

• تشک‌های Low-air-loss
  
  

• تشک‌های Air-fluidized
  
  

• لایه‌های نرم سیلیکونی روی نواحی حساس
  
  

استفاده شود تا فشار یکنواخت پخش شود.

🩹 ۷) به حداقل رساندن اصطکاک و برش

اصطکاک (Friction) و برش (Shear) از علل اصلی زخم پنهان و عمیق هستند.

نکات کلیدی:

• هنگام جا‌به‌جایی از ترنسفر شیت یا Draw Sheet استفاده شود
  
  

• از بالا کشیدن بیمار روی تخت خودداری شود
  
  

• بالای تخت بیش از ۳۰ درجه بالا نرود (کاهش لغزش)
  
  

• دستگیره‌های تخت چک شوند تا پوست گیر نکند
  
  

🌱 جمع‌بندی

پیشگیری از زخم بستر در بیماران بحرانی ترکیبی از یک پروتکل دقیق، تغییر وضعیت منظم، حفاظت از نواحی حساس، کنترل رطوبت و پوزیشن‌دهی ایمن است.
اگر تیم ICU این اصول را با دقت اجرا کند، حتی بیمارانی که داروهای وازوپرسور دریافت می‌کنند، بیهوش هستند یا دچار ادم شدیدند نیز می‌توانند بدون زخم از بحران عبور کنند.
زخم بستر یک واقعه نیست؛ یک اختلال قابل‌پیشگیری است. 🛏️❤️‍🩹

چرا تغذیه، موتور ترمیم است و کمبود آن زخم را متوقف می‌کند؟

در بیماران ICU، بدن در یک حالت استرس شدید متابولیک قرار دارد.
سپسیس، شوک، جراحی، ونتیلاسیون مکانیکی، تب، التهاب و داروها باعث می‌شوند بدن چند برابر حالت طبیعی انرژی مصرف کند.
در همین شرایط، پوست و بافت‌ها برای ترمیم به پروتئین، انرژی و ریزمغذی‌ها نیاز دارند.
اگر این نیاز تأمین نشود، حتی بهترین پانسمان‌ها و مراقبت‌ها هم نمی‌توانند زخم را ترمیم کنند.

🥩 ۱) چرا کمبود پروتئین باعث توقف کامل ترمیم می‌شود؟

پروتئین مهم‌ترین ماده برای ساخت بافت جدید است. در هوا نباید زخم خوب شود؛ سلول نیاز به مواد اولیه دارد.

کمبود پروتئین چه پیامدهایی دارد؟

• بدن قادر به ساخت کلاژن نیست → ترمیم زخم متوقف می‌شود
  
  

• سیستم ایمنی ضعیف می‌شود → عفونت زخم بیشتر می‌شود
  
  

• مایع از رگ‌ها خارج می‌شود → ادم بدتر می‌شود
  
  

• آلبومین پایین → فشار بافتی افزایش می‌یابد → پوست آسیب‌پذیر
  
  

• پوست نازک می‌شود و با کوچک‌ترین فشار پاره می‌شود
  
  

بیمار ICU چه مقدار پروتئین نیاز دارد؟

بین ۱.۵ تا ۲ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز.
این مقدار در زخم‌های عمیق یا سپسیس حتی بیشتر است.

🔥 ۲) کمبود انرژی (کالری) = توقف فاز ترمیم

ترمیم زخم یک فرآیند پرانرژی است. سلول‌ها برای تکثیر، مهاجرت و ساخت بافت جدید، به کالری کافی نیاز دارند.

اگر انرژی ورودی کمتر از نیاز باشد:

• بدن برای تأمین انرژی، پروتئین عضلات را می‌سوزاند
  
  

• بافت‌سازی کاهش پیدا می‌کند
  
  

• زخم وارد «فاز ثابت» می‌شود و اصلاً جلو نمی‌رود
  
  

• عفونت بیشتر و ترمیم کندتر می‌شود
  
  

در ICU نیاز انرژی معمولاً بین ۲۵ تا ۳۰ کیلوکالری به ازای هر کیلوگرم وزن است.

🧃 ۳) ریزمغذی‌ها؛ ویتامین‌ها و املاحی که نقش حیاتی دارند

زخم بدون این ترکیبات امکان ترمیم ندارد:

ویتامین‌ها:

• ویتامین C → ضروری برای ساخت کلاژن
  
  

• ویتامین A → تقویت ایمنی و ترمیم اپیتلیوم
  
  

• ویتامین D → تنظیم ایمنی و التهاب
  
  

• ویتامین‌های گروه B → کمک به متابولیسم انرژی و تکثیر سلولی
  
  

املاح:

• روی (Zinc) → ترمیم بافت و تکثیر سلولی
  
  

• آهن → اکسیژن‌رسانی مناسب
  
  

• مس → کمک به ساخت کلاژن
  
  

کمبود هرکدام از این‌ها یعنی ترمیم کند، بی‌کیفیت و مستعد عفونت.

🧪 ۴) چرا بیماران ICU بیشتر از دیگران در خطر کمبود تغذیه‌اند؟

• بیهوشی یا کاهش هوشیاری → ناتوانی در خوردن
  
  

• لوله تراشه → اختلال در بلع
  
  

• تهوع، استفراغ، ناپایداری همودینامیک
  
  

• افزایش نیاز متابولیک در شوک، سپسیس و تب
  
  

• پرهیز غذایی طولانی‌مدت قبل و بعد از جراحی
  
  

• مشکلات گوارشی مثل ایلئوس
  
  

• محدودیت‌های تغذیه‌ای در ونتیلاسیون مکانیکی
  
  

به همین دلیل، وارد شدن بیمار به ICU بدون برنامه تغذیه‌ای، یک خطای جدی است.

🍶 ۵) چه زمانی باید تغذیه مکمل یا تغذیه لوله‌ای شروع شود؟

اصل مهم:

در ICU، تغذیه باید در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول شروع شود.

الف) تغذیه مکمل (Oral Supplement)

وقتی بیمار هوشیار است و می‌تواند بلع کند اما دریافت غذا کافی نیست.
این مکمل‌ها باید پرپروتئین و پرکالری باشند و ۲–۳ بار در روز داده شوند.

ب) تغذیه لوله‌ای (Enteral Feeding)

در بیشتر بیماران ICU باید تا ۲۴–۴۸ ساعت بعد از پذیرش شروع شود؛ مگر اینکه مانع گوارشی وجود داشته باشد.

چه زمانی تغذیه لوله‌ای ضروری است؟

• بیمار بیهوش یا لوله‌گذاری شده
  
  

• ناتوانی در بلع
  
  

• دریافت ناکافی با غذا
  
  

• زخم‌های گسترده یا عفونت شدید
  
  

• نیاز پروتئین بالاتر از توانایی مصرف خوراکی
  
  

• خطر بالای سوءتغذیه (Albumin پایین، BMI پایین)
  
  

مزیت تغذیه لوله‌ای:

• حفظ عملکرد روده
  
  

• کاهش عفونت
  
  

• تأمین پروتئین پایدار
  
  

• کمک به ترمیم زخم
  
  

ج) تغذیه وریدی (TPN)

فقط زمانی انجام می‌شود که روده غیرقابل استفاده باشد.
چون ریسک عفونت، مشکلات الکترولیتی و هزینهٔ بسیار بالایی دارد.

🍲 ۶) تغذیه چگونه روند زخم را تغییر می‌دهد؟

وقتی انرژی و پروتئین کافی تأمین شود:

• سرعت ترمیم چند برابر می‌شود
  
  

• مقاومت بافت به فشار بالا می‌رود
  
  

• پاسخ ایمنی بهتر می‌شود
  
  

• ادم کاهش می‌یابد
  
  

• زخمهای عمیق سریع‌تر وارد فاز ترمیم می‌شوند
  
  

• احتمال زخم جدید کاهش پیدا می‌کند
  
  

تغذیه، اصل بنیادین مراقبت از پوست در ICU است.

🌱 جمع‌بندی

در بیماران ICU کمبود پروتئین و انرژی باعث توقف کامل ترمیم می‌شود؛ حتی در حضور بهترین پانسمان‌ها.
شروع تغذیهٔ مناسب—خوراکی، مکمل یا لوله‌ای—باید حداکثر طی ۴۸ ساعت اول انجام شود تا بدن بتواند از پس استرس متابولیک شدید برآید.
تغذیه درست یعنی ترمیم سریع‌تر، مقاومت بیشتر پوست و کاهش قابل‌توجه زخم‌های فشاری. 🍲🛏️❤️‍🩹

رطوبت؛ دشمن خاموش پوست بیماران بحرانی

در بیماران ICU، یکی از سریع‌ترین و خطرناک‌ترین عواملی که می‌تواند پوست را تخریب کند، رطوبت مداوم است؛ چه از تعریق، چه از بی‌اختیاری، چه از ترشحات زخم یا پانسمان خیس.
رطوبت طولانی‌مدت باعث نرم‌شدن و تخریب لایهٔ محافظ پوست (Maceration) می‌شود و این پوست نرم، با کوچک‌ترین فشار یا اصطکاک پاره می‌شود.

💦 ۱) چرا رطوبت برای بیماران ICU خطرناک است؟

پوست مرطوب به‌سرعت ویژگی‌های دفاعی خود را از دست می‌دهد.

وقتی پوست مرطوب می‌ماند:

• لایهٔ بیرونی پوست نرم و متلاشی می‌شود
  
  

• خطر پارگی پوست تا چند برابر افزایش می‌یابد
  
  

• باکتری‌ها راحت‌تر وارد بافت می‌شوند
  
  

• زخم‌های رطوبتی (MASD) ایجاد می‌شود
  
  

• این زخم‌ها به‌سرعت به زخم فشاری تبدیل می‌شوند
  
  

• بوی نامطبوع و التهاب شدید ایجاد می‌شود
  
  

پس کنترل رطوبت، یک درمان حیاتی است نه یک کار جانبی.

🧼 ۲) چگونه پوست را خشک و تمیز نگه داریم؟

مراقبت درست یعنی جلوگیری از آسیب قبل از رخ دادن آن.

✔️ تمیز کردن آرام، بدون آسیب

• از آب ولرم و گاز نرم استفاده شود
  
  

• از صابون‌های قوی، الکل، ید و مواد تحریک‌کننده استفاده نشود
  
  

• پوست را با ضربه‌های آرام خشک کنید، نه با کشیدن حوله
  
  

• ناحیه‌های چروک‌دار مثل بین باسن و کشاله ران با دقت خشک شود
  
  

✔️ تعویض سریع ملحفه و لباس

• ملحفه خیس یا مرطوب باید بلافاصله عوض شود
  
  

• لباس بیمار در تعریق شدید هر ۳–۴ ساعت ارزیابی شود
  
  

✔️ جلوگیری از اصطکاک

• پوست مرطوب سریع‌تر پاره می‌شود، بنابراین از کشیدن بیمار روی تخت یا استفاده از ملحفه‌های زبر باید جلوگیری شود
  
  

• ترنسفر شیت (Draw Sheet) بهترین روش برای جابه‌جایی است
  
  

👶 ۳) مدیریت بی‌اختیاری ادرار و مدفوع — یکی از چالش‌های اصلی ICU

بی‌اختیاری به‌ویژه در بیماران بیهوش، سپتیک یا پرستار وابسته بسیار شایع است.
ادرار و مدفوع ترکیبات اسیدی و آنزیم‌هایی دارند که باعث تخریب سریع پوست می‌شوند.

اصول مهم:

• تمیز کردن ناحیه بعد از هر اپیزود بی‌اختیاری
  
  

• خشک‌کردن کامل
  
  

• استفاده از کرم‌های محافظ پوست (Barrier Cream)
  
  

• پرهیز از شستن مکرر با آب و صابون
  
  

• استفاده از پدهای جاذب، نه پلاستیکی
  
  

• بررسی رطوبت هر ۲ ساعت
  
  

🧴 ۴) نقش کرم‌های محافظ (Barrier Cream)

Barrier cream یکی از مهم‌ترین ابزارهای پیشگیری از زخم رطوبتی در ICU است.

کارکردهای کرم‌های محافظ:

• ایجاد یک لایهٔ محافظ روی پوست
  
  

• جلوگیری از آسیب ناشی از ادرار و مدفوع
  
  

• کاهش التهاب و حساسیت
  
  

• کمک به حفظ رطوبت طبیعی پوست بدون ایجاد خیسی
  
  

• مناسب برای نواحی پرخطر مانند کشاله ران، باسن، بین باسن و زیر شکم
  
  

چه نوع کرمی مناسب است؟

• کرم‌های حاوی زینک اکساید
  
  

• کرم‌های سیلیکونی و پلیمرهای محافظ
  
  

• کرم‌های مخصوص MASD
  (کرم‌های کودکان معمولاً در ICU استفاده نمی‌شوند مگر در موارد خاص)
  
  

🛡 ۵) نقش پدهای محافظ — کمک بی‌صدا اما حیاتی

پدهای محافظ (Skin Protectors) به‌ویژه در نواحی تحت فشار یا دارای رطوبت مداوم استفاده می‌شوند.

مزایای پدهای محافظ:

• جذب رطوبت اضافی
  
  

• جلوگیری از چسبیدن پوست به ملحفه
  
  

• توزیع یکنواخت فشار
  
  

• کاهش اصطکاک
  
  

• محافظت از پوست نازک و حساس بیماران بحرانی
  
  

کاربردهای مهم:

• زیر باسن بیماران بی‌اختیار
  
  

• بین ران‌ها
  
  

• زیر سینه‌ها
  
  

• ناحیهٔ ساکروم
  
  

• زیر پاشنه‌ها
  
  

• زیر شکم بیماران چاق
  
  

🌡 ۶) مراقبت از پوست در تعریق شدید

تعریق شدید در تب، سپسیس، وازوپرسورها و پوشش‌های ضخیم بسیار شایع است.

چه باید کرد؟

• کاهش تعداد پتو و ملحفه
  
  

• استفاده از پنکهٔ سقفی یا کولر با دمای کنترل‌شده
  
  

• تمیز کردن پوست با دستمال مرطوب بدون الکل
  
  

• خشک‌کردن کامل نواحی مرطوب
  
  

• استفاده از پدهای جاذب در نواحی پرتعریق (مثل پشت و گردن)
  
  

• استفاده از barrier cream تنها در نواحی تماس پوست با پوست (نه در سراسر بدن)
  
  

🧩 ۷) نواحی که بیشترین خطر «زخم رطوبتی» دارند

بیماران ICU در این نقاط بیشتر آسیب می‌بینند:

• بین باسن
  
  

• کشاله ران
  
  

• زیر شکم (در بیماران چاق)
  
  

• زیر سینه‌ها
  
  

• پشت گردن و شانه‌ها
  
  

• زیر پانسمان‌های خیس
  
  

• اطراف لوله‌ها و چسب‌ها
  
  

این نواحی باید در هر ارزیابی پوست چک شوند.

🌱 جمع‌بندی

مدیریت رطوبت در بیماران بحرانی یک مهارت حیاتی است.
پوستی که خشک، تمیز و محافظت‌شده نگه داشته شود، در برابر فشار، اصطکاک و عفونت مقاومت بیشتری دارد.
استفادهٔ درست از کرم‌های barrier، پدهای محافظ، تعویض سریع ملحفه، کنترل تعریق و مراقبت دقیق از نواحی پرخطر می‌تواند جلوی بسیاری از زخم‌های رطوبتی و فشاری را بگیرد.

رطوبت دشمن بی‌صداست؛ اگر مدیریت شود، پوست بیمار سالم می‌ماند. 💧🛡🩹

لوله‌ها و ماسک‌ها؛ ابزار نجات‌دهنده‌ای که اگر مراقبت نشوند، می‌توانند زخم‌ساز باشند

در بیماران ICU، یکی از شایع‌ترین انواع زخم‌ها زخم ناشی از تجهیزات پزشکی است؛ یعنی آسیب‌هایی که توسط:
ماسک‌ها، لوله‌ها، چسب‌ها، پالس‌اکسی‌متر، تراک، NG tube، Foley، آتل‌ها یا بانداژها ایجاد می‌شود.
این آسیب‌ها به‌طور کلی با عنوان MDRPU (Medical Device-Related Pressure Ulcer) شناخته می‌شوند.

پوست بیماران بحرانی نازک، حساس و کم‌خون‌رسانی است، بنابراین فشار حتی یک وسیلهٔ کوچک می‌تواند در عرض چند ساعت باعث زخم عمیق شود.

🫁 ۱) حفاظت از پوست اطراف تراک‌ئوستومی (Tracheostomy)

تراک بین ۳ ناحیه زخم‌خیز ایجاد می‌کند: گردن، زیر فلنج‌ها، و نقاط تماس چسب یا بند.

✔️ روش‌های صحیح محافظت:

• استفاده از پد فومی یا گاز نرم زیر فلنج‌ها
  
  

• بررسی پوست زیر بند تراک هر ۲ تا ۴ ساعت
  
  

• خشک نگه داشتن اطراف استوما
  
  

• تنظیم صحیح بندها: نه خیلی محکم، نه خیلی شل
  
  

• جلوگیری از نشت ترشحات به پوست
  
  

• استفاده از محافظ سیلیکونی در پوست حساس
  
  

نکتهٔ مهم

فشار فلنج تراک می‌تواند زخم‌های عمیق و گردن‌گیر ایجاد کند؛ مراقبت مداوم ضروری است.

😷 ۲) آسیب ناشی از ماسک NIV (BiPAP / CPAP)

ماسک NIV یکی از مهم‌ترین منابع زخم در ICU است، مخصوصاً روی پل بینی، گونه‌ها و پشت گوش.

✔️ اصول پیشگیری:

• استفاده از پدهای سیلیکونی روی پل بینی
  
  

• بررسی پوست هر ۲ ساعت
  
  

• کاهش فشار بند ماسک تا حد امکان بدون نشت
  
  

• جابه‌جا کردن ماسک بین چند مدل (اگر امکان دارد)
  
  

• مرطوب‌کردن پوست خشک اما بدون استفاده از کرم‌های چرب
  
  

• تعویض سریع ماسک خیس از عرق
  
  

آلارم قرمز

اگر پوست روی بینی تیره، سفت یا دردناک شد → علامت DTI است؛ باید فوراً پوزیشن ماسک تغییر کند.

🌬 ۳) جلوگیری از زخم اطراف نبولایزر و تجهیزات تنفسی

نبولایزر، کانول بینی و لوله‌های تنفسی می‌توانند پشت گوش، بینی و گونه را تحت فشار قرار دهند.

✔️ اقدامات کلیدی:

• قرار دادن پد نرم زیر بندهای دستگاه
  
  

• جلوگیری از پیچ خوردن لوله‌ها
  
  

• تنظیم طول لوله‌ها تا وزن آن‌ها روی گوش نیفتد
  
  

• استفاده از کانول‌های نرم‌تر در بیماران حساس
  
  

• بررسی پوست پشت گوش در هر ارزیابی پوست
  
  

🔦 ۴) محافظت از پوست زیر پالس‌اکسی‌متر

پالس‌اکسی‌متر اگر طولانی‌مدت در یک نقطه بماند باعث فشار، سوختگی با نور، و تحریک پوست می‌شود.

✔️ اصول صحیح:

• جابه‌جایی پروب هر ۲ تا ۴ ساعت بین انگشتان مختلف
  
  

• خشک و تمیز نگه داشتن انگشت
  
  

• استفاده از مدل‌های نرم‌تر برای بیماران ادم‌دار
  
  

• اجتناب از بستن بیش از حد پروب
  
  

نکته

در بیماران وازوپرسور نیاز به جابه‌جایی بیشتر است چون جریان خون کم شده است.

🧪 ۵) مراقبت از پوست اطراف لولهٔ معده (NGT)

NGT معمولاً روی بین دو ابرو، کنارهٔ بینی و گونه فشار ایجاد می‌کند.

✔️ شیوه‌های محافظت:

• استفاده از چسب مخصوص NGT که فشار کمتری ایجاد می‌کند
  
  

• جابه‌جایی محل چسب هر ۲۴ ساعت
  
  

• استفاده از پد سیلیکونی زیر چسب
  
  

• جلوگیری از کشش لوله به سمت پایین (باعث بریدگی پوست می‌شود)
  
  

• مرطوب‌سازی ملایم پوست اطراف بینی
  
  

زخم تحت چسب (MARSI) بسیار شایع است؛ باید از چسب‌های با چسبندگی کم استفاده شود.

🟡 ۶) مراقبت از پوست اطراف سوند ادراری (Foley Catheter)

Foley می‌تواند باعث فشار، کشش، و تحریک شدید در ناحیهٔ تناسلی و ران‌ها شود.

✔️ اصول مهم:

• ثابت کردن لوله با Secure Device استاندارد
  
  

• جلوگیری از کشش به سمت پایین
  
  

• خشک نگه داشتن اطراف مدخل سوند
  
  

• تمیز کردن ملایم بدون صابون قوی
  
  

• استفاده از barrier cream در ناحیهٔ تماس پوست با پوست
  
  

نکتهٔ حیاتی

فشار لوله Foley در بیماران بیهوش یا چاق می‌تواند زخم‌های عمیق پوستی–مخاطی ایجاد کند.

🧴 ۷) نقش پدهای محافظ (Foam / Silicone Pads) در MDRPU

پدهای سیلیکونی، فومی یا هیدروکلوئیدی اولین خط دفاعی در برابر آسیب ناشی از تجهیزات هستند.

✔️ کاربردها:

• زیر ماسک NIV
  
  

• زیر فلنج تراک
  
  

• روی پل بینی
  
  

• زیر بندهای دستگاه‌ها
  
  

• پشت گوش
  
  

• زیر لولهٔ اکسیژن، NGT، Foley
  
  

• زیر پروب پالس‌اکسی‌متر
  
  

✔️ مزایا:

• توزیع فشار
  
  

• کاهش اصطکاک
  
  

• جلوگیری از آسیب ناشی از چسب
  
  

• محافظت از پوست شکنندهٔ بیماران بحرانی
  
  

🛑 علائم هشدار که نشان‌دهنده آسیب MDRPU هستند

• قرمزی ثابت
  
  

• سفتی و براق شدن پوست
  
  

• تغییر رنگ بنفش یا آبی (نشانه DTI)
  
  

• سوراخ شدن یا بریدگی پوست
  
  

• ترشح یا بوی بد
  
  

• درد در ناحیهٔ تماس (اگر بیمار هوشیار است)
  
  

در این موارد باید فوراً محل تجهیزات تغییر کند و پد محافظ قرار داده شود.

🌱 جمع‌بندی

تجهیزات پزشکی در ICU بخشی ضروری از درمان‌اند، اما اگر مراقبت دقیق انجام نشود، می‌توانند باعث زخم‌های دردناک و عمیق شوند.
با استفاده از پدهای محافظ، بررسی منظم پوست، کاهش فشار بندها، تنظیم صحیح لوله‌ها و جابه‌جایی مداوم تجهیزات، می‌توان از بخش بزرگی از زخم‌های MDRPU جلوگیری کرد.

در بیماران بحرانی، هر لوله و ماسک باید «نه‌فقط کار کند» بلکه به پوست هم آسیب نزند. 🔧🛡🩹

کدام پانسمان برای چه نوع پوست و چه نوع زخم در ICU مناسب است؟

بیماران ICU پوستی حساس، نازک، کم‌خون‌رسانی و به‌شدت آسیب‌پذیر دارند.
در چنین شرایطی انتخاب پانسمان فقط یک کار پرستاری نیست؛ یک تصمیم درمانی حیاتی است که می‌تواند از زخم جلوگیری کند یا به ترمیم کمک بزرگی کند.

🌸 ۱) پانسمان‌های سیلیکونی (Soft Silicone Dressings)

بهترین انتخاب برای پوست حساس، شکننده و بیماران با ریسک بالا

✔️ چرا برای ICU عالی هستند؟

• هنگام جدا شدن، پوست را نمی‌کَنند (No Trauma)
  
  

• چسبندگی ملایم اما مؤثر دارند
  
  

• زیر تجهیزات پزشکی عالی عمل می‌کنند
  
  

• برای پیشگیری از MDRPU فوق‌العاده‌اند
  
  

✔️ کاربردها:

• زیر ماسک NIV
  
  

• اطراف تراک‌ئوستومی
  
  

• زیر چسب NGT
  
  

• روی زخم‌های سطحی
  
  

• برای پیشگیری از زخم پاشنه و ساکروم
  
  

اگر بیماری داری که «پوستش با چسب کنده می‌شود»، سیلیکونی بهترین گزینه است.

💧 ۲) پانسمان‌های فوق‌جاذب (Super Absorbent / SAP)

بهترین انتخاب برای زخم‌های بسیار خیس، ترشحات زیاد، ادم شدید یا ریسک ماکرِیشن

✔️ مزایا:

• جذب بسیار بالا
  
  

• جلوگیری از نشت ترشحات
  
  

• خشک نگه داشتن پوست اطراف
  
  

• مناسب برای زخم‌های زیر پانسمان یا اطراف درن‌ها
  
  

✔️ کاربردها:

• زخم‌های خیس ساکروم
  
  

• زخم‌های اطراف استوما
  
  

• زخم‌های ناشی از ادم شدید
  
  

• زیر درن‌هایی که ترشح زیاد دارند
  
  

اگر زخم «غرق در ترشح» است، این پانسمان نجات‌دهنده است.

🌬️ ۳) پانسمان‌های هیدروکلوئیدی (Hydrocolloid)

مناسب زخم‌های سطحی، مرطوب و غیرعفونی

✔️ مزایا:

• حفظ رطوبت مناسب زخم (Moist Wound Healing)
  
  

• افزایش سرعت اپی‌تلیال‌سازی
  
  

• چسبندگی مناسب
  
  

• مناسب برای پیشگیری از اصطکاک
  
  

✔️ کاربردها:

• زخم‌های سطحی ناشی از تجهیزات پزشکی
  
  

• تاول‌ها
  
  

• زخم‌های استیج ۲
  
  

❌ چه زمان ممنوع است؟

• زخم خیلی خیس
  
  

• زخم عفونی
  
  

• زخم‌های اطراف تراک یا NG
  
  

هیدروکلوئید برای «پوست مرطوب» عالی است اما برای «ترشحات زیاد» مناسب نیست.

🧊 ۴) پانسمان‌های فومی (Foam)

پایهٔ اصلی پانسمان در ICU — بهترین انتخاب برای زخم‌های فشاری

✔️ مزایا:

• جذب متوسط تا زیاد
  
  

• کاهش فشار (Padding)
  
  

• حفاظت شگفت‌انگیز از پوست حساس
  
  

• مناسب برای زیر تجهیزات پزشکی
  
  

✔️ کاربردها:

• زیر ماسک NIV
  
  

• زیر فلنج تراک
  
  

• روی پاشنه‌ها
  
  

• روی ساکروم
  
  

• زخم‌های استیج ۲–۳
  
  

• زخم‌های با ترشح کم تا متوسط
  
  

⭐ چرا برای تجهیزات عالی‌اند؟

چون هم فشار را پخش می‌کنند و هم مانع تروما می‌شوند.

💦 ۵) آلژینات‌ها (Alginate Dressings)

انتخاب حرفه‌ای برای زخم‌های خیلی خیس و خونریزی‌دار

✔️ مزایا:

• قدرت جذب فوق‌العاده
  
  

• کنترل خونریزی
  
  

• تبدیل شدن به ژل و ایجاد محیط مرطوب
  
  

✔️ کاربردها:

• زخم‌های عمقی با ترشح زیاد
  
  

• زخم‌های سینوسی
  
  

• زخم‌های خونریزی‌دار
  
  

❗ نکتهٔ مهم

روی زخم‌های خشک هرگز نباید استفاده شود؛ چون زخم را خشک‌تر می‌کند.

🌱 ۶) هیدروژل‌ها (Hydrogel Dressings)

برای زخم‌های خشک، نکروز سطحی، اسکار ضخیم

✔️ مزایا:

• افزودن رطوبت به زخم
  
  

• کمک به دبریدمان اتولیتیک
  
  

• کاهش درد
  
  

• مناسب برای زخم‌های خشک یا نکروتیک
  
  

✔️ کاربردها:

• زخم‌های خشک پاشنه
  
  

• زخم‌های با اسکار سفت
  
  

• زخم‌های سوختگی سطحی
  
  

🔍 ۷) پانسمان‌های محافظ تجهیزات (Device Protection Pads)

پدهای سیلیکونی / فومی مخصوص زیر تجهیزات پزشکی

این پدها برای پیشگیری از زخم MDRPU ضروری‌اند.

✔️ کاربردها:

• زیر تراک
  
  

• زیر ماسک NIV
  
  

• زیر لوله اکسیژن
  
  

• پشت گوش
  
  

• زیر لوله معده
  
  

• زیر سوند ادراری
  
  

• زیر چسب‌ها و فیکس‌کننده‌ها
  
  

هر بیمار ICU که تجهیزات روی صورت یا بدن دارد باید یک “Pad Plan” داشته باشد.

🩸 ۸) پانسمان‌های آنتی‌میکروبیال (Ag / Iodine / PHMB)

مناسب وقتی زخم مشکوک به عفونت یا پرخطر است

✔️ مزایا:

• کاهش بار میکروبی
  
  

• مناسب برای زخم‌های بوی‌دار، تیره یا با ترشح عفونی
  
  

• کمک به کنترل عفونت سطحی
  
  

✔️ انواع:

• نقره (Silver)
  
  

• ید پُوویدون کنترل‌شده
  
  

• PHMB
  
  

❗ نکتهٔ مهم

این‌ها «برای پیشگیری» استفاده نمی‌شوند؛ برای زخم مشکوک به عفونت هستند.

🌡 ۹) پانسمان مناسب برای پوست فوق‌العاده حساس (Fragile Skin)

در بیماران بسیار مسن، سپتیک، یا دارای استروئید، پوست شبیه کاغذ می‌شود.

بهترین انتخاب‌ها:

• سیلیکونی
  
  

• فوم نرم
  
  

• هیدروژل ملایم
  
  

• پدهای فومی زیر چسب‌ها
  
  

• چسب‌های Low-Adhesive
  
  

پرهیز از:

• چسب‌های قوی
  
  

• چسب کاغذی خشک
  
  

• جدا کردن ناگهانی پانسمان
  
  

🎗️ جمع‌بندی

در ICU، انتخاب پانسمان باید براساس ترشح، عمق، حساسیت پوست و نوع آسیب باشد.
به‌طور خلاصه:

• پوست حساس: پانسمان سیلیکونی و فوم نرم
  
  

• زخم خیلی خیس: آلژینات یا SAP
  
  

• زخم ناشی از تجهیزات: فوم و سیلیکون
  
  

• زخم خشک یا نکروتیک: هیدروژل
  
  

• زخم با ترشح متوسط: فوم
  
  

• زخم مشکوک به عفونت: آنتی‌میکروبیال
  
  

انتخاب درست پانسمان یعنی محافظت از پوستِ شکنندهٔ بیمار و جلوگیری از زخم‌های شدید.
پانسمان خوب جایگزین مراقبت دقیق نیست، اما قسمت ضروری مراقبت حرفه‌ای ICU است. 🎗️🛏️🩹

چرا این بیماران «فوق‌پرخطر» هستند و کدام نواحی باید هر ساعت بررسی شوند؟

بیماران بیهوش، سدیت‌شده یا تحت وازوپرسور در ICU در بالاترین سطح خطر زخم بستر قرار دارند.
در این بیماران، حتی فشار بسیار کم می‌تواند در مدت کوتاهی باعث نکروز عمیق شود.
این وضعیت باید با جدیت مدیریت شود؛ زیرا آسیب پوست، یک علامت هشدار بزرگ از نارسایی بافتی و اختلال خون‌رسانی است.

🩸 ۱) چرا بیمارانی که فشار خون پایین دارند یا وازوپرسور مصرف می‌کنند، پرخطرترند؟

✔️ دلیل اول: کاهش جریان خون در پوست

وازوپرسورها (مانند نوراپی‌نفرین، وازوپرسین، دوپامین) رگ‌های پوستی را تنگ می‌کنند.
به‌این معنی که جریان خون پوست، حداقلی می‌شود.

وقتی بافت خون کافی نمی‌گیرد:

• اکسیژن کمتر می‌رسد
  
  

• سلول‌ها ضعیف می‌شوند
  
  

• تحمل فشار به‌شدت کم می‌شود
  
  

• نکروز حتی بدون فشار شدید اتفاق می‌افتد
  
  

این یعنی پوست نمی‌تواند فشار کوچک را هم تحمل کند.

✔️ دلیل دوم: فشار خون پایین = خون‌رسانی ناکافی

بیمارانی که دچار شوک یا افت فشار هستند، خون‌رسانی به اعضای حیاتی مثل قلب و مغز در اولویت است.
پوست آخرین جایی است که خون دریافت می‌کند — و اولین جایی که آسیب می‌بیند.

✔️ دلیل سوم: بیمار بیهوش → عدم حرکت → فشار طولانی

بیمار بیهوش:

• حرکت نمی‌کند
  
  

• درد را حس نمی‌کند
  
  

• به یک پوزیشن واکنش نشان نمی‌دهد
  
  

این یعنی فشار تا ساعت‌ها روی یک نقطه می‌ماند و زخم به‌سرعت تشکیل می‌شود.

✔️ دلیل چهارم: وازوپرسورها باعث زخم‌های عمیق‌تر می‌شوند

زخم ناشی از وازوپرسور معمولاً:

• سریع‌تر ایجاد می‌شود
  
  

• عمیق‌تر است
  
  

• گاهی از سطح پوست کوچک است اما در عمق، نکروز گسترده دارد (DTI)
  
  

• به درمان دیرتر پاسخ می‌دهد
  
  

این نوع زخم‌ها باید خیلی زود تشخیص داده شوند.

🕒 ۲) کدام نقاط باید هر ساعت بررسی شوند؟

در بیماران تحت وازوپرسور یا بیهوش، ارزیابی پوست باید ساعتی انجام شود، نه فقط هر شیفت.

نواحی فوق‌پرخطر که باید هر ساعت چک شوند:

✔️ ۱) پاشنه‌ها 🦵

پاشنه شایع‌ترین محل زخم در بیماران وازوپرسور است.
چون عروق کوچک کف پا با وازوپرسور سریع بسته می‌شوند.

✔️ ۲) ساکروم/کوکسیکس (پایین کمر و دنبالچه)

نقطه‌ای که بیشترین فشار را تحمل می‌کند — مخصوصاً در بیمارانی که به پشت هستند.

✔️ ۳) پس‌سری (Occiput)

در بیماران سدیت‌شده و جوان بسیار شایع است.
پوست نازک + فشار ثابت = زخم سریع.

✔️ ۴) گوش‌ها

وقتی سر به یک سمت قرار دارد یا ماسک و لوله فشار وارد می‌کند.

✔️ ۵) شانه‌ها و اسکاپولا

در بیماران لاغر یا در وضعیت سپاین طولانی‌مدت.

✔️ ۶) پوزیشن پرون (بیمار روی شکم)

اگر بیمار پرون است باید هر ۱ ساعت نواحی زیر بررسی شوند:

• پیشانی
  
  

• گونه‌ها
  
  

• چانه
  
  

• قفسه سینه
  
  

• زانوها
  
  

• انگشتان پا
  
  

• ناحیه تناسلی (در مردان)
  
  

✔️ ۷) اطراف تجهیزات پزشکی

این نواحی باید هر ۶۰ دقیقه ارزیابی شوند:

• پل بینی (ماسک NIV)
  
  

• زیر فلنج تراک
  
  

• اطراف NGT
  
  

• زیر چسب‌ها
  
  

• محل پالس‌اکسی‌متر
  
  

🔍 ۳) نشانه‌های اولیه زخم در بیماران وازوپرسور — باید فوراً اقدام شود

اگر هر یک از موارد زیر دیده شود، باید پوزیشن تغییر کند و پد محافظ قرار گیرد:

• تغییر رنگ تیره، بنفش یا آبی
  
  

• پوست سفت، براق یا حساس
  
  

• سرد شدن موضع
  
  

• بوی نامعمول
  
  

• قرمزی که با فشار سفید نمی‌شود
  
  

• برجستگی یا فرورفتگی غیرطبیعی
  
  

این‌ها معمولاً نشانهٔ زخم فشاری عمقی (DTI) هستند.

🛡 ۴) چگونه خطر را کاهش دهیم؟

✔️ پاشنه‌ها را همیشه آویزان کنید (Heel Suspension)

پاشنه‌ها هرگز نباید مستقیم روی تخت باشند.

✔️ تغییر وضعیت هر ۱ تا ۲ ساعت

در بیماران وازوپرسور، تغییر وضعیت الزامی است مگر ممنوعیت پزشکی.

✔️ استفاده از فوم و سیلیکون زیر نواحی حساس

حفاظت از پاشنه، ساکروم، گوش، بینی و پشت گردن.

✔️ استفاده از تشک تخصصی ICU

تشک‌های air-fluidized یا low-air-loss فشار را پخش می‌کنند.

✔️ حداقل نگه داشتن فشار لوله‌ها و چسب‌ها

هرچیزی که روی صورت و بدن فشار می‌آورد باید بررسی و جابه‌جا شود.

🌱 جمع‌بندی

بیماران بیهوش یا تحت وازوپرسور به‌دلایل فیزیولوژیک و بالینی در معرض فوق‌العاده زیاد زخم بستر هستند.
خون‌رسانی کم، فشار طولانی و حساسیت پوست باعث می‌شوند زخم‌ها سریع، عمیق و گاهی پنهان (DTI) ایجاد شوند.

با ارزیابی ساعتی، حفاظت از نواحی پرخطر، تغییر وضعیت دقیق و مراقبت از تجهیزات پزشکی می‌توان از ایجاد بسیاری از این زخم‌ها جلوگیری کرد.

پوست بیمار تحت وازوپرسور، پوست معمولی نیست؛
پوستی است که با کوچک‌ترین فشار آسیب می‌بیند. ⚠️🛏️🩹

اگر دارو از رگ خارج شد و وارد پوست شد، چگونه باید درست و سریع اقدام کنیم؟

Extravasation یکی از خطرناک‌ترین اتفاقات در ICU و بخش‌های اورژانسی است.
وقتی دارو به‌جای ورود به سیاهرگ، وارد بافت زیرجلدی می‌شود، می‌تواند باعث:

• التهاب شدید
  
  

• نکروز
  
  

• تاول
  
  

• درد شدید
  
  

• تخریب عروق و عضلات
  
  

برخی داروها تنها باعث سوزش و التهاب خفیف می‌شوند، اما داروهای وازوپرسور و شیمی‌درمانی می‌توانند زخم‌های بسیار عمیق و مخرب ایجاد کنند.

دانستن اقدامات صحیح، می‌تواند بافت را نجات دهد.

🛑 ۱) اولین و مهم‌ترین کار: تزریق را فوراً متوقف کنید

اما توجه کن:
❗ کانولا را خارج نکنید (حداقل تا زمان پایدار شدن وضعیت و تزریق پادزهر احتمالی).
بسیاری از داروها نیاز به تزریق آنتی‌دوت یا شست‌وشوی موضعی دارند.

🧭 ۲) بدون معطلی، ناحیه را از نظر اندازه، رنگ و درد بررسی کنید

• میزان تورم
  
  

• سفتی بافت
  
  

• تغییر رنگ (قرمز، سفید، بنفش)
  
  

• درد بیمار (اگر هوشیار است)
  
  

• وجود تاول یا سردی پوست
  
  

این مرحله برای تصمیم‌گیری در مورد نوع پادزهر ضروری است.

💉 ۳) اگر کانولا هنوز کار می‌کند، به آرامی سِرریان باقی‌مانده را آسپیره کنید

این کار با مکش بسیار ملایم انجام می‌شود تا هر مقدار دارو که در بافت باقی مانده خارج شود.
نباید با فشار شست‌وشوی شدید انجام شود زیرا دارو به نواحی بیشتری پخش می‌شود.

❄️🔥 ۴) کمپرس سرد یا گرم؟

بسته به نوع دارو:

✔️ کمپرس سرد (۱۰–۱۵ دقیقه، تا ۴ بار در روز)

برای بیشتر وازوکانستریکورها و داروهایی که باعث نکروز می‌شوند (مثل نوراپی‌نفرین، دوپامین، وازوپرسین)
→ هدف: کاهش انتشار دارو به بافت‌های اطراف

✔️ کمپرس گرم

برای داروهایی که «احتمال نکروز کمتری دارند» اما گیر افتاده‌اند، مثل:

• هیپرتونیک سالین
  
  

• آنتی‌بیوتیک‌های تحریک‌کننده
  → هدف: گشادشدن رگ‌ها و کمک به جذب
  
  

نکتهٔ مهم:
ماسک‌های بسیار داغ یا یخ مستقیم ممنوع هستند، چون پوست بیمار ICU حساس و کم‌خون‌رسانی است.

💊 ۵) آنتی‌دوت‌ها (در صورت در دسترس بودن)

✔️ برای وازوپرسورها:

فنتولامین (Phentolamine)

• بهترین پادزهر
  
  

• در چند نقطه اطراف ناحیه تزریق می‌شود
  
  

• رگ‌ها را گشاد می‌کند و گردش خون را بازمی‌گرداند
  
  

• هر چه زودتر تزریق شود، بهتر
  
  

✔️ برای داروهای تحریک‌کننده (مثل کلسیم، پتاسیم، آمینوفسلین):

هیالورونیداز (Hyaluronidase)

• باعث پخش شدن دارو در بافت می‌شود
  
  

• شدت آسیب را کاهش می‌دهد
  
  

✔️ برای داروهای کیموتراپی

• آنتی‌دوت‌ها براساس نوع دارو تعیین می‌شوند و باید از دستورالعمل تخصصی استفاده شود
  
  

🧼 ۶) شست‌وشوی ملایم ناحیه

اگر پادزهر نیاز نیست، می‌توان ناحیه را به‌آرامی شست‌وشو داد.

• از صابون قوی، الکل یا ید استفاده نکنید
  
  

• گاز مرطوب با نرمال‌سالین بهترین انتخاب است
  
  

🎗️ ۷) پانسمان صحیح برای جلوگیری از گسترش آسیب

نوع پانسمان بستگی به شدت آسیب دارد:

✔️ خفیف (قرمزی، تورم کم):

• پانسمان فومی
  
  

• پد سیلیکونی
  → هدف: جلوگیری از فشار و اصطکاک
  
  

✔️ متوسط (تاول، درد، رنگ‌پریدگی):

• هیدروژل برای افزودن رطوبت
  
  

• آلژینات در صورت رطوبت زیاد
  
  

• استفاده از پدهای سیلیکونی نرم برای محافظت
  
  

✔️ شدید (زخم باز، نکروز، تغییر رنگ بنفش/سیاه):

• پانسمان فوق‌جاذب برای کنترل ترشح
  
  

• دبریدمان در مراحل بعدی
  
  

• مشاوره فوری تیم زخم یا جراح پلاستیک
  
  

🩹 ۸) کنترل درد و تورم

• استفاده از گاز سرد
  
  

• بالا بردن عضو (Elevation)
  
  

• داروهای ضد درد در صورت نیاز
  
  

بیماران ICU اغلب نمی‌توانند درد را بیان کنند، بنابراین بررسی مداوم اهمیت ویژه دارد.

⚠️ ۹) چه زمانی باید فوراً پزشک را خبر کنیم؟

• تاول بزرگ
  
  

• تغییر رنگ بنفش یا سیاه
  
  

• سرد شدن ناحیه
  
  

• کاهش نبض در عضو
  
  

• درد شدید
  
  

• گسترش سریع تورم
  
  

این‌ها نشانهٔ آسیب عروقی جدی یا زخم عمیق در حال شکل‌گیری هستند.

🧩 ۱۰) پیشگیری؛ بهترین درمان برای Extravasation

✔️ استفاده از رگ مناسب

• ترجیحاً اندام فوقانی
  
  

• دوری از مچ، پشت دست، نواحی خم‌شونده
  
  

• در داروهای وازوپرسور → اگر طولانی‌مدت نیاز است، رگ مرکزی
  
  

✔️ فیکس کردن صحیح کانولا

• جلوگیری از حرکت و فشار
  
  

• استفاده از چسب‌های سیلیکونی در پوست حساس
  
  

✔️ ارزیابی «قبل، حین و بعد» از تزریق

• بررسی جریان
  
  

• پرسیدن از بیمار در مورد سوزش (اگر هوشیار است)
  
  

• چک‌کردن رنگ و تورم
  
  

🌱 جمع‌بندی

Extravasation یک اورژانس پوستی در ICU است.
جریان خون ضعیف، وازوپرسورها و پوست حساس بیماران بحرانی باعث می‌شود که این نوع آسیب‌ها سریعاً به زخم‌های عمیق تبدیل شوند.

با قطع فوری تزریق، آسپیره کردن با احتیاط، استفاده از پادزهر مناسب، کمپرس صحیح، پانسمان درست و ارزیابی مداوم می‌توان از بسیاری از آسیب‌ها جلوگیری کرد.
هر دقیقه در کنترل Extravasation اهمیت دارد. 💉🔥🩹

بخیه، درن و استاپل‌ها زیر شرایط بحرانی؛ چطور بدون آسیب، عفونت و خونریزی مدیریت شوند؟

بیماران ICU به دلیل بی‌هوشی، ناپایداری همودینامیک، تهویه مکانیکی، وازوپرسورها و ادم، در معرض عفونت، بازشدگی زخم (Dehiscence) و تاخیر ترمیم هستند.
بنابراین مراقبت از زخم جراحی در این بیماران با بیمار عادی کاملاً متفاوت است؛ کوچک‌ترین خطا می‌تواند زخم را باز کند یا وارد فاز عفونت کند.

🩹 ۱) اصول طلایی مراقبت از بخیه و استاپل در ICU

✔️ ۱) مهم‌ترین اصل: “فشار صفر” روی زخم

در بیماران بحرانی نباید هیچ فشاری روی خط بخیه باشد:

• فشار تشک
  
  

• کشش پوست هنگام جابه‌جایی
  
  

• کشیدن ملحفه
  
  

• سرفه‌های شدید
  
  

• فشار ناشی از پوزیشن نامناسب
  
  

برای جلوگیری از فشار:

• هنگام جابه‌جایی، دست روی زخم بگذارید تا کشش پوست کنترل شود
  
  

• بیمار نیمه‌نشسته بیش از حد (بیش از ۴۵ درجه) نباشد
  
  

• از کشیدن بیمار روی تخت خودداری شود
  
  

✔️ ۲) ارزیابی دقیق زخم — هر ۸ ساعت

در ICU، ارزیابی بخیه مثل ارزیابی علائم حیاتی، یک اقدام روتین است.

چک می‌کنیم:

• قرمزی
  
  

• ورم
  
  

• ترشح
  
  

• بازشدگی بخیه
  
  

• بوی بد
  
  

• سفتی یا درد (اگر بیمار هوشیار است)
  
  

• تغییر رنگ غیرطبیعی
  
  

هر تغییری باید ثبت و به پزشک گزارش شود.

✔️ ۳) پانسمان خشک، تمیز و بدون فشار

بسته به نوع جراحی، پانسمان باید:

• خشک بماند
  
  

• فشاری ایجاد نکند
  
  

• با چسب سیلیکونی فیکس شود
  
  

• هر ۲۴–۴۸ ساعت (بسته به دستور) تعویض شود
  
  

• در صورت خیس شدن، فوراً تعویض شود
  
  

پانسمان‌های فومی یا سیلیکونی برای ICU بهترین انتخاب‌اند زیرا هم فشار را کم می‌کنند و هم از پوست حساس محافظت می‌کنند.

🧵 ۲) مراقبت از استاپل‌ها (Staples)

استاپل‌ها نسبت به بخیه معمولی:

• تحمل بیشتری دارند
  
  

• کمتر باز می‌شوند
  
  

• اما ریسک تحریک پوست و ترشح بیشتر دارند
  
  

اصول مراقبت:

• اطراف استاپل‌ها را با گاز مرطوب و سالین تمیز کنید
  
  

• از الکل یا ید روی پوست تحریک‌شده استفاده نکنید
  
  

• در بیماران چاق یا بی‌حرکت، استاپل‌ها را با پانسمان فومی محافظت کنید
  
  

• اگر یک استاپل شل شده باشد → علامت خطر بازشدگی زخم
  
  

🩺 ۳) مراقبت از درن‌ها در ICU — یکی از حساس‌ترین بخش‌ها

درن‌های جراحی (Penrose، Jackson-Pratt، Hemovac) می‌توانند باعث:

• عفونت
  
  

• تحریک پوست
  
  

• نشت ترشح
  
  

• آسیب بافتی
  
  

بنابراین باید با دقت مدیریت شوند.

✔️ اصول کلیدی:

• درن را بالا نگه دارید تا نکشیده نشود
  
  

• خروجی درن را هر شیفت اندازه‌گیری و ثبت کنید
  
  

• اطراف محل خروج درن را هر ۸ ساعت تمیز کنید
  
  

• پانسمان اطراف درن باید همیشه خشک باشد
  
  

• اگر ترشح زیاد، بدبو یا خونی شد → ارزیابی فوری
  
  

• کشش ناگهانی درن می‌تواند زخم را باز کند
  
  

✔️ نکتهٔ مهم

ترشح زرد شفاف طبیعی است؛
ترشح سبز، قهوه‌ای، چرکی یا خونی زیاد خطرناک است.

🧼 ۴) چگونه زخم جراحی را در محیط ICU تمیز کنیم؟

✔️ بهترین روش:

• شست‌وشوی آرام با نرمال سالین
  
  

• خشک‌کردن با گاز استریل
  
  

• استفاده از پانسمان فومی یا سیلیکونی
  
  

✔️ اشتباهات خطرناک:

• استفاده از بتادین یا الکل روی زخم تازه
  
  

• کشیدن گاز روی بخیه
  
  

• استفاده از چسب قوی روی پوست حساس
  
  

• شستن زخم زیر آب فراوان (در ICU ممنوع است)
  
  

🔥 ۵) نشانه‌های شروع عفونت زخم — باید فوراً گزارش شود

• قرمزی منتشر
  
  

• سفت شدن لبه‌ها
  
  

• گرمی موضع
  
  

• ترشح چرکی یا بدبو
  
  

• افزایش درد یا حساسیت
  
  

• جدا شدن لبه‌های زخم
  
  

در بیماران بیهوش، نشانه‌های غیرمستقیم مثل افزایش دمای بدن یا افزایش تعداد گلبول سفید هم مهم‌اند.

🧵 ۶) چگونه از بازشدگی زخم (Dehiscence) جلوگیری کنیم؟

بیماران ICU به دلیل:

• فشار خون پایین
  
  

• سوءتغذیه
  
  

• وازوپرسورها
  
  

• سرفه‌
  
  

• چاقی
  
  

• جراحی‌های وسیع
  
  

در خطر بالای Dehiscence هستند.

✔️ اقدامات مهم:

• حمایت از زخم هنگام جابه‌جایی
  
  

• جلوگیری از افزایش ناگهانی فشار داخل شکم (سرفه، بی‌قراری)
  
  

• تغذیه پرپروتئین
  
  

• کنترل قند خون
  
  

• استفاده از Abdominal Binder در جراحی‌های شکم
  
  

🧩 ۷) مراقبت از زخم‌های بزرگ یا باز شده